omputerveteranen herinneren zich als eerste beelden van computeranimatie vaak de Disneyfilm Tron uit 1982, waarin een jonge Jeff Bridges in de huid was gekropen van een programmeur die door zijn computersysteem werd opgezogen en in een magische wereld van driedimensionale computergraphics terecht kwam. De beelden waren voor die tijd ongekend indrukwekkend. 3D graphics waren met Tron definitief aan het grote publiek geïntroduceerd. Maar de geschiedenis van computer graphics gaat veel verder terug dan Tron. In 1941 was de Whirlwind het eerste computersysteem dat was ontwikkeld met de nadruk op graphics. Het werd later (frappant genoeg pas na de tweede wereldoorlog) gebruikt voor toepassingen als radarschermen. In 1960 voerde de DEC maatschappij computer graphics mee naar een nieuwe versnelling met hun PDP-1 systeem. Wie nog steeds denkt dat Nolan Bushnell met zijn Pong in 1972 het eerste computerspel heeft gemaakt moet maar eens overstappen op de naam Steve Russell, die in 1961 met zijn “Spacewar” op de PDP-1 daadwerkelijk de allereerste computer game op zijn naam heeft gezet.

VLOEIBAAR METAAL
In 1965 begonnen wetenschappers van het Bell Telephone Laboratory computeranimatie te gebruiken voor simulaties van bijvoorbeeld satellieten die de aarde omcirkelden. Rond die tijd begonnen grote bedrijven zoals vliegtuigmaatschappijen langzaamaan de potentie van computeranimatie te beseffen. Onder die maatschappijen bevond zich de ruimtevaartgigant NASA, die in 1967 door General Electrics een flight simulator computersysteem liet ontwikkelen om hun ruimtereizen zo accuraat mogelijk na te bootsen. In de jaren die volgden werden de NASA computersimulaties langzamerhand een alom bekend visueel fenomeen, veel gebruikt in bijvoorbeeld nieuwsuitzendingen.

Computer graphics raakten in de overgang naar de jaren zeventig pas echt in een stroomversnelling met de opkomst van de eerste commerciële computerspellen, die mogelijk werden gemaakt door de introductie van de microprocessor in 1971 (tevens het geboortejaar van uw auteur). Ook al zouden computerspellen nog circa 20 jaar tweedimensionaal van opzet blijven, in de tussentijd werden er baanbrekende technieken op het gebied van 3D graphics ontwikkeld, zoals algoritmen voor realistische lichtval en het projecteren van texturen op een 3D object. De computerpioniers uit die tijd richtten in 1979 in opdracht van de legendarische filmer George Lucas een computer graphics divisie op voor het Lucasfilm bedrijf. Industrial Light and Magic (ILM) was geboren en zou in de jaren die volgden nog voor vele klassieke filmscenes zorgen, zoals het indrukwekkende waterwezen in the Abyss (1989) en de onvergetelijke creatie van vloeibaar metaal in de film Terminator II (1991).

BUREAULAMPEN MET KARAKTER
Eén van de eerste indrukwekkende filmpjes die overtuigende character animatie met 3D technieken presenteerde was “Luxo Jr.” Van de getalenteerde jonge animator John Lasseter. Het inmiddels alom bekende filmpje draaide om twee tot leven gewekte 3D bureaulampen (ouder en kind) en hun belevenissen rondom een bal. De simpele opzet gaf de makers de kans om de aanwezige elementen te perfectioneren en bovendien liet de beschikbare hardware in die tijd nog geen gecompliceerde scenes toe. John Lasseter werd de belangrijkste man achter Pixar, de computer graphics divisie van ILM. Pixar brak in 1995 door met Toy Story, waarna er nog enkele klassiekers volgden, waaronder de actuele hit “Monsters Inc.”. Wat 3D in Hollywood betreft kon niemand om de dinosaurussengekte heen die werd veroorzaakt door de prehistorische 3D creaties in Spielbergs Jurassic Park. Ook in de televisiewereld raakte gedurende de jaren ’90 computeranimatie steeds meer ingeburgerd. Intro’s van journaals, actualiteitenrubrieken, spelshows enzovoorts maken allemaal dankbaar gebruik van de visuele kant van de computer. En wat zou CNN zijn zonder een driedimensionaal langs de camera vliegende “WAR IN .....” tekst?

Metin Seven

www.metinseven.com
www.sevensheaven.nl
www.figurefarm.com