oen in 1991 de eerste golfoorlog was uitgebroken was één van de zaken die me opviel dat de nieuwszender CNN gelijk al enkele van hun karakteristieke, schreeuwerige, glazuren, Amerikaanse 3D logo-animaties had klaarliggen met teksten zoals “WAR IN THE GULF!” CNN had blijkbaar van tevoren al opdracht aan hun 3D animators gegeven om wat logo-animaties klaar te hebben voor als de eerste bom was gevallen. Hetzelfde was het geval bij vele andere gebeurtenissen die met een hoop sensatie en bombarie konden worden gebracht met behulp van rondvliegende logo’s en teksten. Een ander treffend voorbeeld dat me bijstaat is het logo direct na de aanslag van 11 september: “AMERICA UNDER ATTACK!!” Als ik naar een dergelijke sensatie- en paniekbevorderende Amerikaanse leader van een nieuwsitem kijk, dan overvalt me onherroepelijk een gevoel van walging. Elke serieuze gebeurtenis wordt ogenblikkelijk omgevormd tot kijkerstrekkend amusement, waarbij het alleen maar draait om kijkcijfers en niet om de objectieve berichtgeving van een gebeurtenis. Maar goed, van objectiviteit is natuurlijk al helemaal geen sprake in de Amerikaanse mediawereld, waarover de rijke toplaag nou eenmaal regeert. Een glimmende verpakking met een strikje om een ernstig feit bespot de ernst van de gebeurtenis, terwijl enige bescheidenheid en soberheid me wel passend lijkt indien het duizenden sterfgevallen en veel verdriet betreft. Maar nee, zelfs een oorlog moet met een entertainmentvormgeving worden gepresenteerd.

OOGVERBLINDEND METAAL
Nederland heeft net als zoveel andere zaken ook de glossy leadercultuur alweer aardig van Amerika overgenomen. Op met name de commerciële zenders vliegen de glanzende logo’s al aardig om je oren. Het is jammer om te zien dat de meeste leaders zo weinig creativiteit uitstralen. Negentig procent van de leaders bestaat uit het zoveelste gelikte, glanzende metallic logo vol weerspiegelingen en een paar simpele grafische elementen er omheen met hetzelfde saaie uiterlijk van koud chroom. Neem nou een actueel voorbeeld: het populaire programma Idols. De intro is wederom een verzameling ongeïnspireerd geanimeerd, oogverblindend metaal wat de revue passeert, aangevuld met clichématige lichtstraaleffecten. Ik begrijp de filosofie wel: uitgezonden entertainment is het Las Vegas van de televisie. Daarom heeft de vormgeving een glanzende en gelikte uitstraling gekregen, met net zo veel glazuur als er om het hele amusementswereldje heen zit. En toch ben ik er heilig van overtuigd dat er met wat creativiteit zoveel aan het uiterlijk van leaders, bumpers en logo-animaties kan worden verbeterd. Een sleur doorbreken is tenslotte altijd iets positiefs. Wat dat betreft verdient de in dit opzicht nog altijd dwarsliggende VPRO doorgaans een schouderklopje, aangezien zij tenminste enige artistieke afwisseling durven te verwerken in de presentatie van haar programma’s en daarmee het verademende bewijs leveren dat het klakkeloos imiteren van het afgezaagde Amerikaanse glazuurwerk niet nodig is.

Een actueel verschijnsel in de hedendaagse televisieleader, -bumper en dergelijke is de invloed van de digitale revolutie. De karakteristieke grafische vormgeving van Flash-georienteerde websites sijpelt inmiddels door in de vormgeving van bijvoorbeeld aankondigingen. Ik bedoel hier bijvoorbeeld veel nerveus schuivende witte lijnen, zwevende platte teksten, nietsbetekenende tellertjes en grote egale kleurvlakken. Leuk, maar op het web is dat nou juist alweer behoorlijk achterhaald. Ik ben wel flink aan het azijnpissen, maar hoop met mijn relaas toch wat mensen uit de televisie-industrie te overtuigen om eens iets echt vernieuwends te durven met de vormgeving van één van de essentiëelste onderdelen van programmapresentatie: de vormgeving van leaders en bumpers.

Metin Seven

www.metinseven.com
www.sevensheaven.nl
www.figurefarm.com